Echolocatie

golven

Walviscommunicatie

Soorten communicatie
Er zijn verschillende manieren waarop walvissen in de oceaan met elkaar communiceren. Dit varieert van het maken van geluiden tot aan lichaamstaal. Deze vormen van communicatie zijn belangrijk voor de dieren bij het vinden van voedsel of een geschikte partner, om hun weg te vinden en te overleven. Op deze pagina vind je een paar belangrijke vormen van communicatie: echolocatie, zang/klikgeluiden en lichaamstaal. Ook voor de hiërarchie binnen sommige groepen wordt communicatie gebruikt. 

Echolocatie bij tandwalvissen 
Veel walvissoorten kunnen prima zien met hun ogen. Sommige walvissen zoals potvissen en spitssnuitdolfijnen kunnen diep duiken. In de diepe oceaan, maar ook in de Noordzee, is het erg donker. Hoe kunnen walvissen dan toch hun voedsel vinden? Walvissen kunnen goed horen. Geluid reikt onder water ver en tot wel vier keer sneller dan op land. Met behulp van echolocatie (ook wel ‘sonar’ genoemd), sporen tandwalvissen (zoals bruinvissen, dolfijnen en potvissen) hun prooi op en vinden ze de weg in de donkere zee. Via de meloen, een speciaal orgaan voorin het hoofd van de tandwalvis, wordt een geluid uitgezonden. Wanneer het geluid, voorwerpen en/of andere dieren tegenkomt, kaatst het geluid terug. Via de onderkaak van de tandwalvis gaat deze echo door naar het oor. De oren van een tandwalvis zijn niet aan de buitenkant te zien zoals bij mensen, maar zijn inwendig te vinden. Als het geluid het oor heeft bereikt, weet een tandwalvis precies wat er in de omgeving aanwezig is. 

Bekijk onderstaande filmpjes voor meer informatie en om de geluiden ook te horen!  

Gezang van balein walvissen
Baleinwalvissen maken (lange) liederen van verschillende tonen en klanken die tot wel kilometers ver te horen zijn. Zo bestaan gewone vinvis liederen uit simpele patronen van individuele noten, terwijl dwergvinvissen veel groepen noten produceren. Deze geluiden variëren in karakteristieken, zoals frequentie en trillingen (amplitude). Klik hier en scrol naar beneden voor informatie hierover per walvissoort! Voor het produceren van deze tonen, gebruiken baleinwalvissen geen sonar. Hun gehoor werkt evolutionair gezien anders dan die van tandwalvissen, waardoor ze gevoeliger zijn voor (hele) lage tonen (

Zang, fluitjes en klikjes
Walvissen maken veel unieke tonen, maar er is ook veel overlap in geluiden tussen soorten. Dit kunnen geluiden zijn als fluitjes, klikjes, maar ook doffere en lagere tonen. Op deze manier kunnen walvissen met elkaar communiceren, naar voedsel zoeken of de omgeving verkennen. Tandwalvissen zoals bruinvissen en dolfijnen gebruiken relatief lage tonen voor communicatie en hoge klikjes voor echolocatie. Er wordt veel onderzoek gedaan naar wat bepaalde tonen betekenen. Maar dit is best lastig. Het gebruik van bepaalde tonen verschilt namelijk per walvissoort. Verder kan bijvoorbeeld één groep bruinvissen andere geluiden maken dan de andere groep. Dit heeft onder andere te maken met 1) hoe goed het geluid bij het oor van de walvis kan komen, 2) welke andere geluiden er onder water zijn, en 3) welke tonen de walvissen kunnen horen. Het bereik van bruinvissen ligt vooral tussen de 100-140 kHz, maar tonen onder 1 kHz kunnen ze ook nog horen. Daarentegen kunnen blauwe vinvissen lagere tonen dan 100 Hz produceren, wat veel gebruikt wordt tijdens het zoeken naar voedsel. 
Toch kunnen alle walvissen veel beter horen dan mensen. Mensen kunnen tussen de 20 Hz en 20 kHz horen. Om wel walvissen te kunnen horen, is een speciale hydrofoon nodig. De hele lage opgenomen geluiden worden dan omgezet naar een hoorbare frequentie voor mensen. Wat de geluiden die je hoort dan betekenen is daarmee nog niet meteen bekend…

Ben je benieuwd hoe een orka klinkt? Of welk geluid de bruinvis of potvis maakt? Klik dan op de afbeelding en luister naar de opnames! 

cetacean infographic 

Help ons redden!

Elke dag staat ons team klaar voor dieren in nood. Om ze hulp te blijven bieden ben jij een onmisbare schakel. Want alleen met jouw steun kunnen wij ons werk blijven doen.

 

 Doneren

 

Nieuws

 
 

Wall of Shame

03-10-2021: Vandaag was SOS Dolfijn op bezoek in Petten bij Arnold Gronert. Tientallen jaren was hij hulpverlener in het gebied om dieren in nood te helpen. Ook raapte hij afval van de stranden en maakte er kunst mee. 

Lees meer

 
 

Verzwakte bruinvis bij Termunten 

27-08-2021: De bruinvis die verzwakt vorige week werd aangetroffen bij Termunten was ziek. Dat blijkt uit het onderzoek van de Universiteit Utrecht. De bruinvis kampte met een longontsteking en ernstige huidonsteking. 

Lees meer

 
 

Piek in bruinvisstrandingen op de Wadden

29-08-2021 Er spoelen tientallen bruinvissen momenteel aan op de Waddeneilanden. Hoe dit aantal plots zo is gestegen is nog onbekend.  

Lees meer

 

 

 

Vrienden van SOS Dolfijn