Van alle walvisachtigen ter wereld is de orka één van de meest bekende en aansprekende soorten. Met zijn kenmerkende zwart-witte tekening en de enorme rugvinnen van vooral de mannetjes, is de orka voor velen zeer herkenbaar. Ook worden orka's meestal geassocieerd met plaatsen elders ter wereld: Fjorden, baaien en zeegebieden ver van Nederland zoals Antarctica en de kusten van Canada, Alaska, IJsland en Noorwegen.

Toch werd in juni 2010 een jonge orka gezien in de Nederlandse Waddenzee. Het jonge en ernstig vermagerde dier wordt momenteel opgevangen en verzorgd in het Dolfinarium Harderwijk. Voor iedereen was de verschijning van dit dier in Nederlandse wateren een grote verrassing. Aanleiding om eens te kijken of orka's vaker in Nederland worden waargenomen.

Bij het naslaan van strandings- en waarnemingsgegevens wordt al snel duidelijk dat een orka voor onze kust een zeer zeldzaam verschijnsel is. Meldingen van waarnemingen op zee worden nauwelijks gedaan. Strandingsgegevens van walvisachtigen in Nederland zijn sinds het begin van de vorige eeuw nauwkeurig bijgehouden. Uit deze overzichten blijkt dat vanaf 1900 20 dode orka's op de Nederlandse kusten zijn aangespoeld. Vaak gaat het hierbij om dieren die lange tijd dood op zee hebben rondgedreven en al in staat van ontbinding zijn.De laatste meldingen waren in oktober 1963, toen twee dode dieren aanspoelden, op Texel en in Noordwijk.

Ook is één keer eerder melding gedaan van een levend aangespoelde orka. Op 8 juli 1943 werd een orka gevonden op het strand van Terschelling. Voor de eilandbewoners was dit natuurlijk een verrassende vondst. Maar meer nog dan iets bijzonders werd het dier gezien als voedselbron in oorlogstijd. De orka, een drachtig vrouwtje, werd gedood door Duitse soldaten en het vlees werd onder bezetters en eilanders verdeeld.

In de zuidelijke Noorzee zijn waarnemingen van orka's dus uiterst zeldzaam. En de orka die op 23 juni 2010 voor de kust van Lauwersoog van een zandbank werd gered is pas de tweede levende orka op onze kust in meer dan 100 jaar.

Op andere plaatsen in en rond de Noordzee kunnen orka's makkelijker worden gespot. Vooral in de Noordelijke Noordzee rond de Shetlandeilanden en voor de Noorse kust leven populaties orka's. In het zeegebied tussen Noorwegen en Shetland wordt de orka vooral in de winter gezien. Soms worden dieren waargenomen in het Skagerrak. Ten westen van de Britse eilanden worden het hele jaar door orka's waargenomen.

Bronnen: www.walvisstrandingen.nl en 'Walvissen en dolfijnen in de Noordzee' door Kees Camphuysen.