Stranding
Bij strandingen van walvisachtigen wordt onderscheid gemaakt tussen massastrandingen (meer dan twee dieren tegelijkertijd op dezelfde plek) en individuele strandingen. In Nederland gaat het bijna altijd om strandingen van een enkel dier. De afgelopen eeuwen zijn 25 verschillende soorten walvisachtigen in Nederland aangespoeld, variërend van kleine bruinvissen en dolfijnen tot potvissen en vinvissen. Vaak gaat het bij strandingen om dode dieren, maar ook spoelen af en toe levende dieren aan. Meestal gaat het hierbij om bruinvissen.
Wanneer een bruinvis of dolfijn levend op het strand terecht komt is er bijna altijd iets aan de hand. Het kan zijn dat het gewond, ziek of verzwakt is of dat het om een jong gaat dat zijn moeder kwijt is geraakt. Ook kunnen andere dingen meespelen; harde wind bijvoorbeeld. Omdat het dier zich niet redt in zee en daardoor aanspoelt is direct terugzetten geen goede optie.
Omdat walvisachtigen zeer goed zijn geïsoleerd tegen koud zeewater is oververhitting een groot gevaar bij een dier op het strand. De huid zal hierdoor uitdrogen en verbranden. Het plotselinge stranden op droog land is voor een dier, gewend aan een gewichtsloos bestaan in zee, een buitengewone ervaring. Er is dan ook grote kans op stress, angst en shock bij deze dieren. Bij eerste zorg op het strand moet hiermee rekening worden gehouden!
Bruinvissen en dolfijnen EHBO, eerste hulp bij stranding
Bruinvissen of dolfijnen die levend op het strand terecht komen moeten niet direct terug gezet worden in zee! De dieren hebben wel hulp nodig! Werknemers van SOS Dolfijn staan 24 uur per dag klaar om in actie te komen bij strandingen van levende bruinvissen en dolfijnen.
Als u een levend dier vindt, meldt u dit zo spoedig mogelijk bij SOS Dolfijn: 06-65098576 (Dit is een alarm nummer dat dag en nacht wordt bemand. Het nummer mag alleen worden gebruikt voor meldingen van levend gestrande walvisachtigen!).
Er zijn 10 gouden regels voor bruinvissen en dolfijnen EHBO opgesteld door experts van SOS Dolfijn. Als een levend dier wordt gevonden, kunnen deze regels worden gevolgd:
1. Nader het dier rustig
2. Zorg dat er niet teveel mensen bij het dier komen
3. Houd honden weg
4. Houd het blaasgat (boven op het hoofd) altijd boven water
5. Leg het dier op een zachte natte ondergrond (bijv. handdoeken)
6. Koel het dier steeds met water (blaasgat vrijhouden)
7. Leg natte doeken op het dier
8. Maak schaduw wanneer de zon schijnt
9. Waarschuw SOS Dolfijn ( 06-65098576 of via politie/kustwacht)
10. Houd het dier goed in de gaten en nat totdat het team van SOS Dolfijn er is
Wanneer het om een dood dier gaat kunt u dit melden op www.walvisstrandingen.nl. Dode bruinvissen worden tevens per regio bij verschillende organisaties telefonisch gemeld:
Zuid-Holland en Zeeland:
Naturalis: 0900 - 040 06 16
Noord-Holland inclusief Texel:
NIOZ: 0222 - 31 87 44 / 0222 - 36 94 88
Friesland en Groningen:
Pieterburen: 0595 - 52 65 26
Wanneer het om andere soorten walvisachtigen dan bruinvissen gaat altijd bellen met de strandingscoördinator van Naturalis: 0900 - 040 06 16